N
T
R
A
V
E
L
Giữa miền đất Duy Xuyên (Quảng Nam), làng lụa Mã Châu vẫn ngân vang âm thanh của những khung cửi đều đặn, như nhịp đập của thời gian nối liền quá khứ và hiện tại. Trải qua hơn 500 năm tồn tại, nơi đây không chỉ là cái nôi của nghề dệt lụa truyền thống miền Trung mà còn là chứng nhân cho sự bền bỉ, khéo léo và sáng tạo của con người xứ Quảng. “Mỗi sợi tơ Mã Châu không chỉ dệt nên tấm lụa – mà dệt nên ký ức, niềm tự hào và cả linh hồn quê hương Quảng Nam.”
Từ thế kỷ 15, nghề dệt lụa đã theo chân người Việt về Mã Châu, bén rễ nơi vùng đất hiền hòa bên sông Thu Bồn. Ngày ấy, mỗi khung cửi là một câu chuyện, mỗi sợi tơ là một lời kể. Tiếng kẽo kẹt của guồng quay, tiếng lách cách của khung dệt hòa cùng tiếng gió thổi qua rặng tre, tạo nên bản nhạc của làng nghề – mộc mạc mà ngân vang. Người dân Mã Châu tin rằng, sợi tơ mềm mại kia chính là linh hồn của đất, của nước, của đôi bàn tay cần mẫn đã dệt nên đời sống trọn vẹn.
Không chỉ là kỹ thuật, dệt lụa ở Mã Châu là cả một nghệ thuật. Người thợ chọn tơ, se sợi, nhuộm màu bằng nguyên liệu tự nhiên – lá chàm, vỏ cây, củ nâu – để tạo nên những gam màu dịu dàng, bền đẹp theo năm tháng. Mỗi tấm lụa ra đời là kết tinh của hàng chục giờ lao động tỉ mỉ, là sự hòa quyện giữa khéo léo, kiên nhẫn và thẩm mỹ tinh tế. Lụa Mã Châu không chỉ nổi tiếng về chất lượng mà còn bởi cái “hồn” rất riêng – mềm như gió sông Thu Bồn, nhẹ như nắng chiều quê xứ Quảng.
Giữa guồng quay của hiện đại, làng lụa Mã Châu vẫn giữ được nét riêng không thể trộn lẫn. Dù máy móc đã thay phần nào công đoạn thủ công, nhưng nhiều hộ dân vẫn duy trì cách dệt truyền thống để lưu giữ tinh hoa xưa. Không dừng lại ở đó, người Mã Châu còn mở hướng đi mới: kết hợp du lịch làng nghề, đón du khách đến tham quan, trải nghiệm nhuộm vải, dệt lụa, và nghe kể chuyện về bà Chúa Tằm Tang – người được xem là tổ nghề. Mỗi nụ cười đón khách, mỗi tấm lụa được bán ra, đều là cách để họ gìn giữ và lan tỏa tình yêu với nghề.
Người Mã Châu hiền lành, chịu thương chịu khó, và có một niềm tự hào cháy bỏng về nghề tổ. Trong từng ánh mắt, từng cái bắt tay của họ, ta cảm nhận được tình yêu sâu sắc với mảnh đất này – nơi tơ lụa không chỉ nuôi sống bao thế hệ, mà còn nuôi dưỡng cả tâm hồn của người Quảng. Với họ, dệt lụa không chỉ là công việc, mà là cách thể hiện lòng biết ơn với tổ tiên, với đất trời, và với những giá trị truyền thống đang được hồi sinh từng ngày.
